Artikel

'Met bestaande materialen iets moois maken'

Waarom materialen afschrijven, als dat niet hoeft? KSP uit Lelystad transformeerde, in opdracht van PleinPlan, en naar een ontwerp van Jette Hannaart, Speelruimte, het bestaande schoolplein van Basisschool De Achtsprong in Amsterdam Zuidoost. Hergebruik was niet de enige eis. Ook moest het schoolplein worden vergroend. Die dubbeslag is door het team van KSP en Hannaart, succesvol uitgevoerd.

Met als bonus een vervolgproject.  Na het schoolplein van De Achtsprong kregen de twee de opdracht, van Stichting Zonova (die beide scholen beheert) om ook het plein van de nabij gelegen BSO Het Klaverblad te transformeren. Met ook hier hergebruik en vergroening als belangrijke uitgangspunten. 


Beide
 pleinen waren bijna geheel bestraat, met betonnen 30x30 stoeptegels. Ook de invulling was traditioneel, met enkele zandbakken en speeltoestellen op rubberen tegels. In deze ietwat grauwe speelomgeving zorgden amberbomen voor een levendig accent.  Extra groen was nodig om de pleinen een extra boost te geven. Dat gebeurde met subsidie vanuit het programma Amsterdamse Impuls schoolpleinen (AIS) (1). Om in aanmerking te komen voor Impuls subsidie  moest minimaal 25% van het plein worden vergroend 

Speelgroen en educatief groen  

Het groen op de pleinen is volgens Jette Hannaart ruwweg te verdelen in speelgroen en educatief groen. We hebben geveltuintjes aangelegop het plein, die zijn vooral bestemd voor educatief groen. Speelgroen dat we hebben gekozen bestaat uit beplanting die tegen een stootje kan. Hier vind je bijvoorbeeld hazelaars en groenblijvende struiken, om achter te verstoppen. Hazelaars groeien lekker snel en kunnen goed herstellen van gebroken takken. Een criterium was ook de mate waarin  groen bijdraagt aan biodiversiteit, zegt Hannaart: “Bij de keuze van beplanting is zowel binnen het speelgroen als educatief groen gekozen voor beplanting die aantrekkelijk is voor insecten, vogels en mensen. Zo vinden vogels de bessen van de lage appelbes en krentenboom lekker. De dropplant en ijzerhard zijn aantrekkelijke planten voor insecten, en de bloemen van deze planten zijn ook als snijbloem te gebruiken in de klas. Bijna het hele jaar door kun je bloeiend groen op de pleinen vinden. 

Hergebruik tegels 

Om ruimte vrij te maken voor de beplanting werden tegels verwijderd. Vrijgekomen, grijze tegels kregen een andere bestemming op het pleinVaak met een bijzondere toepassing: “We hebben met de tegels een buitenklas en bankjes gemaakt. Nieuwe plantvakken kregen een kantopsluiting van verticaal geplaatste 30x30 tegels. In het speelgroen hebben we voorts nog struinpaadjes aangelegd van hergebruikte tegels. Van de betonnen zandbakelementen konden we een ballenvanger maken en zitranden langs plantvakken. 


Dergelijke oplossingen lukken alleen wanneer 
je in een team werkt met partijen die bereid zijn om mee te denken:  “Ik ontwerp toekomstbewust en probeer daarom tot ontwerpen te komen met een gesloten materialen- en grondbalans. Dat kan lastig zijn en lukt niet altijd. Samenwerken met partijen die meedenken, biedt dan uitkomst. Het gaat dan niet alleen om het totstandbrenging van  creatieve toepassingen, zoals gebeurde bij de twee schoolpleinen in Amsterdam ZuidoostMaar ook om optimaal hergebruik te bewerkstelligen. Om dat voor elkaar te krijgen is het van belang al in een vroeg stadium van het project rekening te houden met hergebruik. Een goede inventarisatie van de bestaande situatie is  belangrijk, en natuurlijk ook de vraag: wat wil de opdrachtgever, wat is zijn of haar wensenlijst. 

Financieel voordeel 

Peschel geeft aan dat je door hergebruik goedkoper uit bent. Je hoeft geen afvoer te betalen en als je materialen uitwisselt met andere projecten scheelt dat in de aanschaf.” Voor Hannaart wegen ook andere argumenten mee:  “Door hergebruik kun je bewustwording creëren voor de eigen omgeving en hoe daarmee om te gaan. Bovendien kun je met hergebruik je verrassende elementen creëren door gebruikte materialen een nieuwe functie te geven. Dat hebben Hannaart en KSP laten zien in Amsterdam Zuidoost.  Ze hebben het stadsdeel verrijkt met twee groenblauwe schoolpleinen, waar kinderen lekker kunnen spelen, een heerlijke chillplek maar ook  nog eens een inspirerende omgeving voor buitenlessen. 


Dit artikel is verschenen in BuitenSpelen 04/2020. Lees meer van BuitenSpelen in onze digitale bibliotheek

Tweewekelijks de gratis nieuwsbrief van BuitenSpelen ontvangen? Schrijf je gratis in >>

 


Deel dit artikel