Artikel

Water en zand; kinderen kunnen er uren zoet mee zijn

De gemeente Apeldoorn heeft afgelopen tijd veel tijd en energie gestopt in revitalisering van het Zuiderpark in Apeldoorn. Een park van ruim een kilometer lengte en gemiddeld ongeveer 200 meter breed, dat de centrale groenzone vormt van de arbeiderswijk Apeldoorn Zuid.

Diverse projecten hebben hier een bijdrage geleverd waaronder leefbaarder maken van oude beken en sprengen die de stad rijk is. Vanaf de zuidzijde stroomt de Kayersbeek nu door het Zuiderpark naar de visvijver aan de Noordzijde. Ook is met de herinrichting van het Zuiderpark vormgegeven aan een buurtinitiatief voor een fietscrossbaan voor de kinderen. Voor Kidspanel brengt Eelco ditmaal bezoek aan de nieuwe waterspeelplaats, waarbij naast waterspel ook aandacht is geweest voor inclusief spel.


Water nodigt uit tot spelen Water werkt als een grote magneet op kinderen. Kinderen kunnen zich uren vermaken wanneer zij water in beweging kunnen zetten of juist dammen kunnen bouwen. Wanneer dit gecombineerd wordt met zandspel heb je gegarandeerd succes bij zowel jongens als meisjes. En kinderen laten zich hierin niet snel beperken door kou, nat en vies worden.





Door de centrale ligging van het park kunnen kinderen gemakkelijk vanaf huis in het park komen, zonder al te grote wegen over te steken. In het park weten zij snel hun weg te vinden naar de verschillende speelplekken. En hierin laten zij zich niet alleen leiden door bestaande paden door het park. Zowel met de fiets als lopend weten zij gemakkelijk de kortste weg te vinden; gewoon over het gras. In dit artikel staat de waterspeelplaats centraal, maar de kinderen hebben daar niet altijd een boodschap aan. Direct naast de waterspeelplaats ligt de crossbaan. Tussen het waterspel door vliegen de kinderen geregeld even uit.


De waterspeelplaats is een kleine en overzichtelijke speelplek, maar kinderen zoeken tussendoor toch een iets meer variatie door even over de crossbaan achter elkaar te rennen. Het is wel onderdeel van hun spel dat zij op de waterspeelplaats spelen, maar wanneer de een de ander heeft nat gespetterd, doet de ander hetzelfde vaak terug. Aangezien het deze herfstdag aan de frisse kant is, weten de kinderen dat ze eigenlijk van hun ouders niet nat mogen worden, maar dat boeit de oudere kinderen niet zo veel. De kinderen houden onbewust vast en zeker rekening met de temperatuur van vandaag. Nu gaat het niet verder van een natte mauw en wat natte plekken op hun broek. Maar de inschatting is dat op zomerse dagen hier kinderen in korte broek aan het spelen zijn en dan juist verkoeling weten te vinden uit het feit dat ze van top tot teen drijfnat worden.




Waterpomp

Op de waterspeelplaats zijn meerdere waterpompen aanwezig. Op het eerste oog lijken het er vier te zijn, waarvan één speciale in de vorm van een olifant. Een speelheuvel zorgt voor een hoogteverschil waar water uit de pomp via verschillende watergoten een weg naar beneden vindt. Kinderen kunnen met stoppen water in de goten opvangen of juist door laten stromen. Hier is regelmatig de uitdaging om de goten te laten overstromen, maar het grootste deel van het water gaat toch gewoon via de goten naar beneden.


Goed te zien is dat dit afgelopen tijd heeft geleid tot erosie van grond waardoor een hele gleuf in de heuvel is gesleten. Door een steen onder de laatste goot te plaatsen, wordt verder uitslijten voor een groot deel beperkt. Helaas is voor deze watergoten de speelwaarde beperkt tot een vaste volgorde van goten en de stop aan het einde van iedere goot. Hier had mogelijk meer ingezeten door meerdere stroomgangen in de goten toe te passen. Bij een tweede waterpomp komt het water terecht in watertafels. Net als de eerste pomp staat ook deze in de verharding waardoor kinderen in rolstoel gemakkelijk kunnen aanschuiven en in de watertafels met water en zand kunnen spelen. Ook hier de kanttekening dat er weinig variatie zit in de spelmogelijkheden die in en aan de watertafels geboden wordt. Samenwerken voor water


Als laatste de speciale pomp, in de vorm van een olifant. De staart lijkt de pomp te zijn, maar in dit geval is dat schijn. Toch zie je aan het zand dat de olifant uit zijn slurf water kan ‘spuiten’. En dat klopt ook, alleen daarvoor moet je niet bij deze ‘pomp’ zijn die in het zand staat, maar bij de pomp verderop in de verharding, waar onder de kraan geen watergoot of watertafel aanwezig is. Vandaag is Eelco hier zelf op onderzoek gegaan en leerde dat deze ‘vierde’ pomp niet loos is, maar dat juist deze pomp zorgt dat het water een paar meter verderop uit de olifant spuit. Een verrassing, althans; de kinderen wisten dat al, maar zij waren juist bij de pompen met watergoten aan het spelen.





Het is een mooi voorbeeld hoe kinderen met en zonder beperking mooi samen kunnen en moeten spelen om de olifant water te laten spuiten. De conclusie is hiermee dat alle waterpompen in een verharde ondergrond staan en daarmee goed bereikbaar zijn, ook voor kinderen met een beperking. Echter is het niet voor iedereen uit de laatste groep makkelijk om bij de waterpomp boven op de speelheuvel te komen. Maar vandaag ‘helaas’ geen kinderen met een beperking op de waterspeelplaats. De bevindingen van deze doelgroep moet Eelco zelf invullen. Rondom de waterspeelplaats ligt een groot aantal keien. Afwisselend in het zand, op het gras, onder een watergoot en rondom een boom. Voor de kinderen biedt het te weinig. Toch zie je dat ze het gebruiken als obstakel wanneer ze achter elkaar aan rennen. En in de zomer zullen vast en zeker geregeld (groot)ouders op de keien plaats nemen wanneer hun (klein)kinderen zich vermaken op de waterspeelplaats. Al met al laat deze waterspeelplaats zien dat het redelijk eenvoudig is om een leuke speelplek te maken waar kinderen zich uren kunnen vermaken. Het hoeft niet groots en hoog te zijn. Een beetje water en zand is voldoende.

Tip van Eelco:

Om de gehele speelplek nog completer te maken voor inclusief spel zou het mooi zijn om de halfverhardingspaden uit te breiden met een hellingbaan naar de waterpomp op de speelheuvel. Tussen de waterpompen boven- en onderaan de heuvel kan mogelijk nog iets gemaakt worden van een stammentrap met daarbij een leuning. Dit verbetert de verbindingen tussen de verschillende elementen voor kinderen met én zonder beperking. Dit soort voorzieningen is vaak ook een leuke spelaanleiding voor andere spelletjes op en rond de waterspeelplaats. Ook de speelvlonder zou mogelijk aan een zijde een kleine hellingbaan in het gazon kunnen krijgen,waardoor ook deze beter toegankelijk wordt voor kinderen met een lichamelijke beperking. Hier zou vervolgens mooi nog een zandtakel en een zandtafel toegevoegd kunnen worden waardoor het zand en waterspel nog een extra dimensie krijgt op deze waterspeelplaats.

 

Tussen de watergoten en in de watertafels is meer variatie aan spelmogelijkheden mogelijk. Hier kan in de toekomst mogelijk uitbreiding in plaats vinden. Wanneer door de beheerder gekozen wordt om het uitgespoelde deel van de speelheuvel te herstellen, kan dit een mooie aanleiding zijn om de opstelling van de watergoten te wijzigen, bijvoorbeeld ineen opstelling met twee stoomlijnen die onderaan op één watertafel weer bij elkaar komen.


Dit artikel is verschenen in BuitenSpelen 04/2019. Lees meer van BuitenSpelen in onze bibliotheek

Deel dit artikel